Het kan beter.
Een warm huis, een open slaapkamerraam en kinderen die buiten spelen. Dat kan samen. Door te verwarmen zonder houtrook maken we het leven prettiger voor onszelf, onze buren en de hele buurt.
Rook verdwijnt. Energie is terug.
Ramen open
Even luchten zonder houtrook van de buren. Frisse lucht in huis en meer vrijheid om van je eigen tuin en straat te genieten.
Gezond
Minder blootstelling aan rook die klachten kan veroorzaken. Meer comfort voor je ogen, keel en luchtwegen. Binnen én buiten.
3.057 levensjaren
Potentiële jaarlijkse gezondheidswinst bij een verbod op houtstook door consumenten, berekend door het RIVM.
Hoe zit dat?Ruimte om te ademen
De was buiten hangen, een rondje hardlopen of je slaapkamer luchten: zonder houtrook hoef je voor die gewone dingen geen rekening te houden met een brandende kachel verderop. Houtrook komt ook woningen binnen. Als die bron wegvalt, krijgen bewoners meer ruimte om te ventileren en buiten te zijn.
Waarom ventileren belangrijk isMinder rook, minder aanleiding voor klachten
Houtrook kan hoesten, benauwdheid en irritatie veroorzaken. In Nederlands onderzoek hadden deelnemers op dagen met meer houtrook vaker last van kortademigheid in rust en gebruikten zij meer luchtwegmedicatie. Minder blootstelling neemt een aanleiding voor zulke klachten weg. Dat betekent veel voor mensen met astma of COPD, maar ook voor hun gezin.
RIVM: Nederlands onderzoek naar houtrookGezelligheid waar de buren ook iets aan hebben
In een peiling van Ipsos I&O uit 2025 ervaart ongeveer één op de vijf volwassenen maandelijks tot dagelijks overlast van houtstook in de buurt. Vooral stank en ramen en deuren moeten sluiten worden genoemd. Een fijne avond binnen wordt pas echt gezellig als de buren ook prettig kunnen wonen. Minder rook geeft minder aanleiding voor hinder en voor spanning in de straat.
Flitspeiling houtstook 2025, pagina 8–9Meer ademruimte. Meer gezonde jaren.
3.057levensjaren aan potentiële jaarlijkse gezondheidswinst
Het RIVM berekende deze potentiële winst voor een verbod op houtstook door consumenten, boven op het bestaande Schone Lucht Akkoord-beleid in 2030. Het zijn gewonnen levensjaren voor de bevolking samen. Het cijfer is een modeluitkomst onder aannames, geen telling van geredde mensen.
Gezonder opgroeien. Gezonder ouder worden.
De gezondheidseffecten van fijnstof zijn goed onderbouwd. Langdurige blootstelling draagt bij aan hart- en vaatziekten, luchtwegaandoeningen en longkanker. Kinderen, ouderen en mensen die al een long- of hartziekte hebben zijn extra gevoelig. Schonere lucht helpt die belasting te verminderen.
Ook tijdens de zwangerschap telt luchtkwaliteit mee: onderzoek naar luchtverontreiniging laat verbanden zien met vroeggeboorte en een lager geboortegewicht. Voor houtrook afzonderlijk lopen de onderzoeksresultaten naar onder meer COPD, longontsteking, longkanker en geboortegewicht uiteen. We kunnen daarom geen vaste daling van elk van die aandoeningen beloven bij een houtstookverbod.
Besparen zonder de rekening door te schuiven
Goedkoop hout maakt de gevolgen voor anderen niet gratis. Gezondheidsklachten kosten mensen energie, tijd en kwaliteit van leven. Zorg is bovendien een van onze grootste gezamenlijke uitgaven: de Miljoenennota 2027 begroot hiervoor €125,6 miljard. Voorkomen dat mensen ziek worden verdient dus aandacht naast het behandelen van ziekte. De precieze besparing op zorg door een houtstookverbod volgt niet uit het cijfer van 3.057 levensjaren.
Een warm huis. Een frisse buurt.
Je hoeft comfort niet op te geven om de houtkachel uit te laten. Welke verwarming past, hangt af van je woning, budget en de plannen voor je wijk. Dit zijn de mogelijkheden.
Houd de warmte binnen
Isolatie van dak, vloer, gevel en glas verlaagt de warmtevraag. Dicht ongewenste kieren en blijf goed ventileren. Een huis dat minder warmte verliest, is comfortabeler en heeft minder energie nodig, ongeacht waarmee je verwarmt.
Beginnen met isolerenGas: een bruikbare stap weg van houtrook
Heb je een cv-ketel op gas? Daarmee kun je je huis verwarmen terwijl de houtkachel uitblijft. Een HR-ketel veroorzaakt veel minder fijnstofuitstoot dan houtstook. Ook in de vergelijking van de gezamenlijke klimaat- en gezondheidseffecten scoort een HR-ketel beter dan een houtkachel. Gas blijft een fossiele brandstof: bij verbranding komen CO₂ en stikstofoxiden vrij. Als tussenstap kan gas de rookbelasting in de buurt wel verminderen.
Vergelijking houtstook, HR-ketel en warmtepompWarmtepomp: warmte zonder lokaal vuur
Een volledig elektrische warmtepomp haalt warmte uit lucht of bodem en verwarmt zonder verbranding bij je woning. Hij levert met dezelfde hoeveelheid stroom meer warmte dan een gewone elektrische kachel. Voor een volledig systeem zijn passende isolatie en radiatoren of vloerverwarming nodig. Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel, die bijspringt als dat nodig is. Let bij de plaatsing ook op geluid voor jezelf en je buren.
Welke warmtepomp past bij je huis?Infraroodpanelen: warmte waar je zit
Een paneel bij je werkplek of zithoek geeft gerichte stralingswarmte. Dat kan handig zijn als daardoor de hoofdverwarming lager kan of een kamer korter verwarmd hoeft te worden. Je hele huis met infraroodpanelen verwarmen vraagt doorgaans veel meer stroom dan een warmtepomp. Dat past alleen bij een zeer goed geïsoleerde woning met een lage warmtevraag.
Wanneer infraroodpanelen zinvol zijnWarmtenet: samen verwarmen
Met een warmtenet krijg je warmte via leidingen aangeleverd en heb je thuis geen houtvuur nodig. Kijk naar de plannen van je gemeente, de aansluitkosten, vaste lasten en de warmtebron. Een net op restwarmte of aardwarmte verschilt van een net dat biomassa verbrandt. Voor een toekomst zonder houtrook telt ook wat er bij de centrale bron gebeurt.
Hoe een warmtenet werktEen geschikte airco kan ook verwarmen
Veel moderne splitairco’s kunnen een kamer ook verwarmen. Dat kan een alternatief zijn voor de houtkachel in de woonkamer. Kies een zuinig model dat geschikt is voor verwarmen en laat het goed dimensioneren en installeren, met aandacht voor geluid en luchtstromen. Een airco vervangt de ventilatie en de warmwatervoorziening niet.
Airco gebruiken als bijverwarmingKleine warmte, groot comfort
Een warme trui, kruik, elektrische deken of verwarmd zitkussen helpt je comfortabel te blijven met een lagere thermostaat. Gerichte warmte kan veel schelen; een gewone elektrische kachel als hoofdverwarming gebruikt juist veel stroom. Kijk naar het totale energiegebruik en de kosten in jouw situatie.
Slim verwarmen en bijverwarmenKies sfeer zonder rook
Warm licht, een elektrische sfeerhaard, een deken en goed gezelschap maken een avond ook gezellig. Een pelletkachel blijft hout verbranden en fijnstof uitstoten. Dat hout in energiestatistieken onder hernieuwbare energie valt, maakt de rook niet gezond. Kies voor sfeer waarbij er niets hoeft te branden.
Alternatieven voor een houtvuur CBS: hout en biomassa in energiestatistiekenSamen maken we Nederland gezonder
Een andere verwarming kiezen is een persoonlijke stap. Een buurt zonder houtrook vraagt ook om gezamenlijke keuzes. Wij willen toewerken naar een verbod op houtstook door consumenten, met een haalbare overstap voor huishoudens die nu voor hun warmte van hout afhankelijk zijn.
Dat vraagt om hulp bij isolatie en vervanging van kachels, betaalbare warmte en duidelijke regels die ook worden gehandhaafd. Gemeenten kunnen nu al regels stellen aan houtstook. De Stookwijzer helpt om ongunstige momenten te herkennen, maar geeft geen garantie op stoken zonder hinder of gezondheidsschade.
De ironie: een partij met dieren in de naam maakt zich ook sterk voor de lucht die mensen inademen. De Partij voor de Dieren bepleit in haar verkiezingsprogramma van 2025 een verbod op houtstook. Wij vinden dat schone lucht brede politieke steun verdient. Iedereen moet prettig kunnen wonen en ademen.